Poświęcenie organów

Dzisiejszy dzień był wy­jąt­ko­wy dzień dla na­szej wspól­no­ty pa­rafial­nej, bo­wiem go­ści­liśmy or­dy­na­riu­sza Die­cezji War­szaw­sko-Pra­skiej, bpa Ro­mu­al­da Ka­miń­skie­go. Prze­wod­ni­czył on pro­ce­sji na za­koń­cze­nie daw­nej okta­wy Bo­że­go Ciała, a podczas Mszy św. po­świę­cił or­ga­ny, które od pół­to­ra roku to­wa­rzy­szą li­tur­gii spra­wo­wanej w tu­tej­szym ko­ście­le. Po Mszy św. mie­liśmy o­grom­ną przy­jem­ność wy­słu­chać krót­kie­go re­ci­ta­lu or­ga­nowe­go w wy­ko­na­niu Jó­ze­fa Ko­towi­cza. Muzyk za­pre­zen­to­wał moż­li­wo­ści i róż­no­rod­ność brzmie­nia in­stru­mentu.

Choć in­stru­ment ten już od ja­kie­goś czasu to­wa­rzy­szy na­szej mo­dli­twie, to nie wszy­scy znają jego hi­sto­rię. Na po­cząt­ku można stwier­dzić, że po­ja­wie­niu się or­ga­nów u Pal­lo­ty­nów w Otwoc­ku to­wa­rzy­szy pe­wien pa­radoks. Bowiem jest to jed­no­cześnie naj­młod­szy i naj­star­szy in­stru­ment tego typu w na­szym mie­ście. Dla­cze­go tak jest? Po pierw­sze, in­stru­ment wstęp­nie u­żyt­ko­wa­ny jest do­pie­ro od pół­to­ra roku. Zatem są to naj­młod­sze or­ga­ny pisz­czał­ko­we w Otwoc­ku. Po­przed­nie o­twoc­kie or­ga­ny zo­sta­ły od­da­ne do u­żyt­ku w 1985 roku w ko­ście­le Matki Bożej Kró­lo­wej Pol­ski na Kre­sach. Jest to naj­więk­szy in­stru­ment w mie­ście i liczy 40 gło­sów. Naj­star­sze na­to­miast o­twoc­kie or­ga­ny, posia­dają­ce 33 głosy, znaj­du­ją się w ko­ście­le św. Win­cen­tego à Paulo i chwa­lą Boga swoją grą od roku 1969.

To wszyst­ko nie tłu­ma­czy jesz­cze dla­cze­go nasze or­ga­ny są naj­star­sze. Otóż spe­cja­li­ści, któ­rzy zaj­mo­wali się mon­tażem tego in­stru­mentu, przy­glą­da-jąc się jego bu­do­wie i spe­cy­fi­ce o­ce­ni­li wiek pisz­cza­łek na około 100 lat.

Łatwo z tego wy­wnio­skować, że nie jest to in­stru­ment współ­cze­sny. Można rzec, że w tu­tej­szym ko­ście­le or­ga­ny te o­trzy­ma­ły już trze­cie życie. Po-cząt­ko­wo zo­sta­ły zbu­do­wa­ne dla jed­nego z ko­ściołów w Danii, a w 1987 roku zo­sta­ły prze­bu­do­wa­ne przez firmę or­gan­mi­strzow­ską Bruno Ch­ri­sten­sen Og Sønner z duń­skie­go Tin­glev i prze­niesio­ne do In­sti­tut­tet for Blin­de og Svag­sy­nede w Hel­lerup, w Danii (czyli in­sty­tu­tu dla nie­wido­mych i nie­do­widzą­cych). Wtedy or­ga­ny o­trzy­ma­ły nowy kon­tu­ar, czyli stół gry oraz sys­tem ste­ro­wa­nia e­lek­tro­nicz­nego, z któ­rych i my ko­rzy­sta­my.

Do Otwoc­ka tra­fi­ły w roku 2019. Tu in­stru­mentem za­opie­kowała się firma or­gan­mi­strzow­ska pana Krzysz­to­fa Gry­go­wi­cza z Tar­czy­na, która przy­goto­wa­ła kon­cep­cję prze­bu­do­wy in­stru­mentu. Roz­począł się mon­taż rusz­to­wa-nia, za­pro­jek­towanej od pod­staw, spe­cjal­nie dla na­sze­go ko­ścioła, szafy organowej, czyli drew­nia­nej obu­dowy, którą mo­że­my o­glą­dać na na­szym chó­rze. A wresz­cie skła­danie naj­waż­niej­szych e­lemen­tów in­stru­mentu: kon­duk­tów, wiatrow­ni i pisz­cza­łek. Tę mo­zol­ną pracę wielu z nas mogło śle­dzić o­sobi­ście. Ca­łość za­koń­czy­ła się dłu­go­trwa­ły­mi pra­cami in­to­na­cyj­nymi i stro­je­niem.

Czy jest to in­stru­ment duży? Mały nie jest, ale nie może rów­nać się o­grom­ny­mi nie­miec­kimi, ba­ro­kowy­mi kon­struk­cjom z nie­zliczo­ną i­lo­ścią głosów. Jego sty­li­styka jest bliż­sza fran­cu­skiej. Ale trzy, pedał i wresz­cie 33 głosy spra­wiają, że jest to in­stru­ment po­nad­prze­cięt­ny. Kilka słów na­le­ży się o­czy­wiście dys­po­zycji in­stru­mentu, czyli gło­som, jakie mogą się z niego wy­do­być. Organy dys­po­nu­ją na­stę­pu­ją­cy­mi gło­sa­mi (nazwy w brzmie­niu o­ry­gi­nal­nym):

Ma­nu­ał I: Prin­cipal 16´, Oktav 8´, Rørfløjte 8´, Qu­in­tatøn 8´, Oktav 4´, Quint 2 2/3´, Oktav 2´, Mi­xtur IV-V;

Ma­nu­ał II: Bor­dun 16´, Fl. Harm. 8´, Gamba 8´, Gem­shorn 4´, Trom­pet 8´;

Ma­nu­ał III: Ge­dakt 16´, Bas­se­thorn 8´, Ge­dakt 8´, Ae­ro­li­ne 8´, Voce Ce­leste 8´, Fl. Tra­ver­se 4´, Sa­li­cet 4´, Gem­shorn 2´, Se­squ­ial­tera II, Gem­shorn 2´, Oboe 8´, Tre­mo­lo.

Pedał: Prin­cipal 16´, Sub­bas 16´, Oktav 8´, Ge­dakt 8´, Cello 8´, Oktav 4´, Fla­col-et 2´, Cor­net III, Basun 16´, Trom­pet 8´.